Yey şew diLgîr büm le dunyay dureng
We gerd taLey wîm me kerdim ceng

Watim: Ey taLey şûm kec binyad!
Ber bad bay, umrim tu day we ber bad 

Nîyezam ey taLey tîrey wajgûn
Ta key sergeştem keyd we dunyay dûn

Ta key teqaLa ta key berdeLberd?
Ta key bikîşim we diL ahi serd?

DiL ta key bîzar le zindegî bû?
Rûh ta key xestey dewendigî bû?            

Ta key we efsûs bisam des we des?
Ta key bişnewim naxas u nakes?              

Bedîm çes? Gerdûn bed kird we gerdim
Ta key xwîn (xün) diL medey we xwerdim?         

Dad bikem ta çend, xwîn (xün) bixwem ta key?
Ta key bikîşim ahi pey der pey?

Ta key bari cewr meney we şanim?
Eyyûb nîm wey tewr kird imtehanim      

Rencim bîsemer sewdam bîsûde             
Kerdem nekerdew bûdim bîsûde            

Le ser durahey zindigî gîrim
Ber bad u bîsûd neqşe u tedbîrim            

Ne mergim peydas ne zindeganî              
Bila teklîfim le dunyay fanî          

We derd çem xwey zindigî we zecr
Ne dîn ne dunya ne uqba ne ecr              

Çe bûşim çe kird gerdûn we gerdim
Yey ten mubteLay hizaran derdim           

Mer min we cumley no (cûr) beşer nîm?
Yey dem bîxuse u bîderdiser nîm             

Bîyeyde bani ser we her du desî
Dad bikey we des cewrê bîkesî 

Qewm qibles welî qibley min çeftin
Herçî qewm dîrim dûr we lîm keftin        

Qoran lenet (nûwirr, nûr) key we qewmi zaLim
Kes we diLsûzî nîyepirsê haLim 

Her kes pül neyrê xerigi xese
Serkîşîkerî pexşe u megese        

Çiraxi baLîn şexsi bîçare
Bîneft xamûşe her le êware       

çûwar iskan çirk niryase şanê
Yey xakenaz tûz nişyeyde banê

Ne dûst yey reng ne yar xemxwar
Xîş u bîgane le nûriş bîzar             

Xîş u bîgane lîş meken dûrî
Ser we lîş nîyen mer we mecbûrî             

Lew rûze tirsim yaney ki erz kem
Lew axirkare gişt bay we rê xwem           

Ya reb! We hirmet şahenşay şahan
Nigehdarîker we bîpenahan       

Penam her xwedî her we xwet qesem
We zatê bî-êb "Muhemmed" qesem     

We ali eba we pencten qesem
We der u qeley xeyberken qesem          

We şahi mezlûm, tişneleb qesem
We seqay şucay ba-edeb qesem             

We ahi bîkes xaruzar qesem
We dîdey we-der intizar qesem               

We sûzi sînew ahi serd qesem
We şami tîre u renc u derd qesem           

We derdi pinhan derdedar qesem
We şermendigî kuLfetbar qesem             

We cîb xalî rengi zerd qesem
We şani rencber pirrwegerd qesem       

We qelbi şîrin, diLnaşad qesem
We zûr ferhad, renc we bad qesem        

We renc u mihnet dunyay dûn qesem
We taLey tîrey wajgûn qesem   

We rencê dunya u meşeqet qesem
We rûh xestey narahet qesem 

We ahi sîney bî-eser qesem
We taqi bîcuft, der we der qesem           

We cadey xîyaL, kûhi xem qesem
We deryay mihnet, qelbi xwem qesem

We serçişmey çeşm, çişmey diL qesem
We sehray damen bîhasiL qesem            

We taLey tîr u pasî bed qesem
We bexti xuftey bîş we hed qesem        

We eşkî dîdey naumîd qesem
We ahi pîran mûsifîd qesem       

We nesîmi subh pîş ez xwer qesem
We sewti quran rûhperwer qesem         

We ritbey pakan, damenpak qesem
We hûr u melek we eflak qesem             

We çendîn hezar piyxember qesem
Her xwet dawerî we dawer qesem         

Wer nekey diLsûz kî xemxarê men?
Kî we bîmarî peresdari men?     

Merîz bûm kam qewm tîyeyde dîyarim?
Kam diL mesûzid we haLi zarim?               

Kam dûsi yeyreng, kam famîl kam kes?
Kî pirsêd ehwaL şexsi tûhîdes?  

Le dunya berrî we gîyan bîzarim
EceL baw bûwerem biçme pey karim     

DiL we zemzemey zindigî sîre
EceL imşew baw, ferda şew dîre              

Way we bedbextî dad we nakamî
Derdi diL fires kûta ke "şamî"     

Sabit bî we min ley rûzgare
Her kes derd xwey we xwey dîyare        

Payîz 1325 – ( 1945 ) Şamî Kirmaşanî

 

 

 

Rûzî ki min bîm we mader peyda
Qewman we şadî wext bî bûn şeyda  

Şukri xudawend we ca awirdin
Ceşnî we şadî min berpa kirdin   

Şew yazdehum saet kerdin xweş
Naw bende nan "şamî" sitem keş 

Ta min warid bîm wey mihnetsera
Wey dunyay purr cewr purr we macera 

Henûz neşnasûm çep u ras dest
Desti cehandar cehanbînim best           

Sê saLe nîme tifL xaruzar
Maderem we derd sextî bü duçar  

Şeş mahi temam we bani ca bü
Aqibet deway derdeş fena bü    

Min menim eray cefay zemane
Pey tîr tîyeney xîş u bîgane    

Le beed (düya) ez deh saL fewtê maderim
Xaki yetîmîş rişyade serim

Zimsan 1324 -  ( 1946 ) Şamî Kirmaşanî

 

 

 

Kiranişînî
Bende yey nefer kiranişînim
Çû ezîzmirdê dayim xemînim
Ne xaric mezeb ne cudas dînim
Er duat gîras, biker nifrînim
Şayed ley dunya dîtir nemînim
Rahet bûm le des kiranişînî
Çebkem le des kiranişînî? Dad we her kes bem, heqqim nîyesînî

Tûway bizanî, seg we haLim new
Asayiş neyrim, ne rûj u ne şew
Sub ta êware ham le teq u dew
Ta ser mang bay du tîke espew
Ya bem firûşim, ya neme girew
Ûşim kirakem beLke nemînê
Çebkem le des kiranişînî? Dad we her kes bem, heqqim nîyesînî

Jinim carûkîş xwem qapçî derim
We fesL zimsan wefr pakew kerim
Le eyş u eza çû semawerim
Xweyan çû axa u bende newkerim
Er menyan nekey, dene naw serim
Ûşin: Gûşti gen eraman sînî
Çebkem le des kiranişînî? Dad we her kes bem, heqqim nîyesînî

Yey hefte mînît mang biçûde ser
Jini sahiwmaL des nîyete kemer
We jistî temam tête pişt der
Le wer pay heLsim çû axa u newker
We jinim ûşim dem ke semawer
Xwem dewim eray mîwe u şîrînî
Çebkem le des kiranişînî? Dad we her kes bem, heqqim nîyesînî

Yey kuri dîrin çû weçkey şeytan
Sub le xaw heLsê tête naw eywan
We cîbî pirr rîx des we tîrkeman
Xeyt eray qûrî, xeyt eray iskan
SîwiL cafir girîte nîşan
Kes curet neyrê seday bayde ban
Çebkem le des kiranişînî? Dad we her kes bem, heqqim nîyesînî

Darayîm bîyese çûwar düyet u yey kur
Du petûy nîmdar, yey cuft lafeşirr
Yey cuft mitekay we dem qeyçî pirr
Ser nîyede banê, çû pare-acur
Seri gen kefê tîyeyde xurrexurr
Çûwar cam rûhî, yey dane sînî
Çebkem le des kiranişînî? Dad we her kes bem, heqqim nîyesînî

Zanî çen nefer hayme yey hesar?
Men ûşim penca, tu bûş: Penca u çûwar
Dirîj u kûta, kardar u biker
Sub le xaw heLsit, le gûşey hesar
Bîs nefer wisas, tek dase dîwar
Hevde eftawe niryase qetar
Bayed pey newbet bilît bisînî
Çebkem le des kiranişînî? Dad we her kes bem, heqqim nîyesînî

Ser şew ta sub her cîrrey der têd
Meşey XuLam çût, usa Sefer têd
Kelay ferrûx xan le dînewer têd
Usa emîr xan gerd çûwar xer têd
Merafe dîrin, er der waz minê
Çebkem le des kiranişînî? Dad we her kes bem, heqqim nîyesînî

Bazûm we xuse bîyese baL seg
IqbaLim pesttir we iqbali seg
Hatim wey dunya min we saLi seg
Her şew nîyexefim min we qaLi seg
Nism şew ûşim: xweş we haLi seg
Ne kira maL deyd, ne paLtaw sînê
Çebkem le des kiranişînî? Dad we her kes bem, heqqim nîyesînî

Cergim sûraxe çû laney zenbûr
Beske şinewim qisey cûracûr
Rûhim dî xestes we fermanê zûr
We kurim ûşim: Xerri bîşiûr
Sub le xew heLsî, sûretit neşûr
Ley aw lûle fire rişînî
Çebkem le des kiranişînî? Dad we her kes bem, heqqim nîyesînî

Ûşin her rûjî dîze neyte dar
Xuwa eray şam bû, xuwa eray nehar
Xuwa gûşt gapîr, xuwa şek prewar
Gûşt kutanekey bûweyte der hesar
Yewaş bikutî, nerimnî dîwar
Le naw hesarîş acur neşkînî
Çebkem le des kiranişînî? Dad we her kes bem, heqqim nîyesînî

We hewL gîyanim newne duşminim
Şayed neşîwyêt lane u meskenim
Ezîzim mirdûyt, we demyan xenim
Imrîkî reqsim, inglîzî jenim
Çû aqay wîgin, penca cûr xwenim
Er biken nifrîn jin u ferzenim
Xwemîş kumek kem ûşim: Amînî
Çebkem le des kiranişînî? Dad we her kes bem, heqqim nîyesînî

Bes ke kira dam ley tewîle çû xer
Umr we bedbextî hawirdim we ser
Bîmese mûnis çen girû beşer
Lur le luristan kurd le dînewer
Sineyî u paweyî, caf u kemanger
Kurd u lur u fars, turk qezwînî
Çebkem le des kiranişînî? Dad we her kes bem, heqqim nîyesînî

Ne pest u nakes, ne naderwîşim
Şermende le rûy bîgane u xîşim
Ne kes tête lam. Ne lay kes nîşim
Xweyan her şew çin, min kişik kîşim
Er dîr der wa kem, nemine rîşim
Minîş reg neyrim çû sîfzemînî
Çebkem le des kiranişînî? Dad we her kes bem, heqqim nîyesînî

Yey şew du nefer bîne mîmanim
Nîm saet bîştir le berq sûzanim
Sub bîne agir rişyane gîyanim
Aqay sahiw maL we gerd xanim
Aw paşîne ban tepL amanim
Hem lafe şirre dirya we şanim
Wetin: Ta qirûb (êware) leyrda nemînî
Çebkem le des kiranişînî? Dad we her kes bem, heqqim nîyesînî

Eray bedbextî, nîyamey u nehat
Yey qewmî dîrîm, hatû le dehat
Gahis binasî, keyxuda Besat
Yey keLeşêrê hawird we sewqat
Şefeq sahiw maL, hem dengê derat
Pûpe kew bigrî! Bes ke qulînî
Çebkem le des kiranişînî? Dad we her kes bem, heqqim nîyesînî

Düyeke çîm bigrim, utaqik le cay
Wetim bikîşim, bîla dengim nay
Kem kem çîm le der maL meşey Muray
Yey ifrîtî dîm, we rêwarit nay
Demamey cadû nîyeresêt we pay
Mer fûladzire bûte qerînê
Çebkem le des kiranişînî? Dad we her kes bem, heqqim nîyesînî

Çû kawirr we gurg, le lê rem kirdim
Yey pa hate wer, sê pa dor girdim
We hewL gîyanim siLamê kirdim
Wet: Karî daştî? Naw utaq birdim
Wet tosirkanît? Wetim: ne kurdim
Wet: kurd kûreyt? Wetim: Hersînî
Çebkem le des kiranişînî? Dad we her kes bem, heqqim nîyesînî

Wet: çen neferîn? Wetim: deh nefer
Qeyr le rubabe u eme maperwer
Zubeyde u milûk, nusret u kişwer
Nîmtac u tacî, eşîret u xawer
Kure bûçkeLe u xwemim u jinê
Çebkem le des kiranişînî? Dad we her kes bem, heqqim nîyesînî

Çû pişî le şûn bûy pîyaz dax
Yey hefte kirdim maL we maL surax
Le "seng meeden", ta "çûwar ray ucax"
“Tîmçe" u "çenanî", ta "berze demax"
Kes we pim neyat, yey dane utax
We dînit yese resmi hawdînî?!
Çebkem le des kiranişînî? Dad we her kes bem, heqqim nîyesînî

Yey ferşî daştim, mîniste cilşaL
Babi paLan bü eray yabû aL
Çûwar qîmetê xwey her dawme humaL
Heftey yey kûçe, çûwar rûj we yey maL
Şanzde maL gerdîm we erzê yey saL
Düyeke damey şan elî aqay deLaL
Wetim; yeyş bifrûş nîyetwam bimênê
Çebkem le des kiranişînî? Dad we her kes bem, heqqim nîyesînî

Sê mangim pes keft kirayey xanî
Yese, mangîtir hat nîşte bani
Bawir we pêm nîyewt xuda xwey zanê
Çiştî ke şik bem mecmew qazanê
Eweyş dî nîyeylim jinim bizanê
Sub herracî kem nîyeylim bimênê
Çebkem le des kiranişînî? Dad we her kes bem, heqqim nîyesînî

Kes xewer nîye, we haL derdim
Gûşi kes nîye, we ahi serdim
Çill saL we Îran zindigî kirdim
Kiray zemîn dem we bani gerdim
Rûzgar muhtac kird we namerdim
Ne rûmî rûmîm, ne çînî çînî
Çebkem le des kiranişînî? Dad we her kes bem, heqqim nîyesînî

Qelbim çû kûrey heddad medey cûş
Le desi dunya u xeLki xakfirûş
Dunya zindane pey şexs bahûş
Ayem nebayed kemtir bût le mûş
Eweyş cî dîrê le naw pirr u pûş
Mûş ne kira deyd ne kira sînî
Çebkem le des kiranişînî? Dad we her kes bem, heqqim nîyesînî

Utaqî girdim bî-berq u bî-ew
Der u peyker xürd, çûwar dîwar xirew
Daqhî pîrim kird, kirdme qulew
Rûj nîmerû welîm kirde şew
Dî çetway welîm? Asmani kew!
Heqqi min ta heşer le lat bimênê
Çebkem le des kiranişînî? Dad we her kes bem, heqqim nîyesînî

Le rûjî tirsim eceL bidey zeng
Umrim temam bût le dunyay du reng
Pinhan bûm le jîr xişt u xak u seng
Jin sahiw maL we bêL u quLeng
Qurrequrr kunan, we qise u cefeng
Bay kirayey qewr le lîm bisênê
Çebkem le des kiranişînî? Dad we her kes bem, heqqim nîyesînî

Ser mang we mang bayte dîyarim
We bêL heLkenê sengi mezarim
Bikey şikence u zecr u azarim
Bûşê kira deyt ya pasban barim?
Minîş le elhed serim dirarim
Dad bikem hawar, kefen kî sînê?
Çebkem le des kiranişînî? Dad we her kes bem, heqqim nîyesînî

Çû seg wiLgerd, der we der we xwem
Şew ta sub nexef, renc bîwer we xwem
DiLgîr we dunyay dûn perwer we xwem
Le des sahiw maL xûn ciger we xwem
Miştî xak neyrim, xak we ser we xwem
Le zîndey ayim bî-xewer we xwem
Nîyezanim "şamî!" dî ta key mînî?
Çebkem le des kiranişînî? Dad we her kes bem, heqqim nîyesînî

Tawisan 1330 - ( 1952 ) Şamî Kirmaşanî